artikel

Broodje Jantje blijft overeind in Tilburgse hamburgeroorlog

Snacks 2108

Broodje Jantje blijft overeind in Tilburgse hamburgeroorlog
Het is al een tijdje oorlog in Tilburg. Grote fastfoodketens blijven de stad binnenvallen. Er is één kleine, lokale hamburger die moedig standhoudt tegen de bezetters: Broodje Jantje, de Tilburgse cultsnack.

Te midden van het alsmaar toenemende geweld van de grote ketens in het centrum van Tilburg, is er een lokale snack die bij velen al jaren op nummer één staat. Een vers broodje met daartussen een gefrituurde hamburger, gebakken ui en een pittige tomatensaus. Dat eenvoudig succesvol kan zijn, bewijst het Broodje Jantje al sinds 1965.

De beroemde Tilburgse hamburger is zelfs bekend bij de Oranjes. ‘Het Broodje Jantje, dat was fenomenaal’, antwoordt Prins Constantijn in 2017 op de vraag van de tv-verslaggever naar wat hem het meest bijblijft aan het bezoek van de koninklijke familie op Koningsdag. Het fragment heeft een prominente plek op de website van Broodje Jantje, dat sinds 2010 huisvest aan het Pieter Vreedeplein in Tilburg en eigendom is van Bonheur Horeca Groep.

hamburger broodje jantje

Foto: Peter Roek

Duitslandvaarders willen hamburger

Het recept wordt in 1965 bedacht door Jan de Kort, met zijn vrouw Mieke dan eigenaar van een automatiek aan het NS-plein. Aanleiding is de vraag naar een hamburger voor de Duitslandvaarders; Tilburgers die tijdelijk over de grens werken omdat Nederland kampt met een relatief hoge werkloosheid en de lonen in de bouw daar een stuk hoger liggen. Ze vertrekken iedere week bij De Kort voor de deur.

Hamburger was nieuw

‘De hamburger was iets nieuws’, vertelt de bedenker. ‘McDonald’s was nog niet actief in Nederland. Ons vlees kwam van de slagerij van mijn vader. Ik probeerde het met tartaar, maar dat vond ik te droog. Uiteindelijk werd het varkensvlees. De burger is licht gepaneerd, zonder daarvoor eieren te gebruiken.’

hamburger broodje jantje

Foto: Peter Roek

Prikkelend op de tong

De Korts eisen voor de tomatensaus: ‘Prikkelend op de tong, maar niet te pittig. Die smaak is wat het Broodje Jantje een Broodje Jantje maakt.’ Het bakken van de burger gebeurt in de frituur. ‘Ik gooide alles in het vet’, aldus De Kort. Broodje Jantje wordt in de volksmond al snel Jantje Rood, omdat de ondernemer ook een Jantje Bruin opneemt in het assortiment. Dezelfde burger, maar dan met satésaus naar recept van Mieke.

Acht varianten

In al die jaren is aan de recepturen niets veranderd, bevestigt operationeel directeur Briene Brienissen van Bonheur Horeca Groep. Wat wel anders is? De Korts maakten hun burgers zelf, dat wordt nu gedaan door Jong Food in Rijen. De uien gaan niet meer in de frituur, maar op een bakplaat. En waar er vroeger twee varianten waren, zijn dat er nu acht.’

Tilburgse hamburgeroorlog

Het centrum van Tilburg is gevuld met hamburgerzaken. In de directe nabijheid van Broodje Jantje bedienen zeven collega-bedrijven dezelfde doelgroep. Voor regionale media aanleiding te spreken over een heuse hamburgeroorlog. Voornaamste slachtoffer tot dusver is Thrill Grill. De formule waaraan voormalig sterchef Robert Kranenborg zijn naam heeft verbonden, sluit in juni 2019 de deuren. ‘Natuurlijk merken wij er wat van’, bevestigt operationeel directeur Briene Brienissen van Bonheur Horeca Groep. ‘Maar de lokale kracht is ongekend. Ook de prijs speelt een rol. Een Broodje Jantje kost 3,90 euro en dan heb je een prima maaltijd.’

Lastige periode

Dat het Broodje Jantje nog steeds verkrijgbaar is, is geen vanzelfsprekendheid geweest. Na ruim 35 tropenjaren vinden Mieke en Jan de Kort het begin 2000 ‘mooi geweest’. Door alle veranderingen aan en om het Centraal Station, zit de automatiek niet langer op een A-locatie. Bovendien is de concurrentie flink toegenomen. Als De Kort een salamander verkoopt aan een collega, stelt hij hem voor de volledige zaak over te nemen. Dat gebeurt, al kiest de nieuwe eigenaar voor een visrestaurant. Omdat hij geen plannen heeft met het Broodje Jantje, haalt De Kort de naam en het concept uit de deal.

Foto: Peter Roek

Foto: Peter Roek

Herintroductie van Broodje Jantje

Vier jaar later, het is dan 2006, neemt Patrick Verbunt – op dat moment directeur van Bonheur Horeca Groep, overleden in 2010 – het initiatief tot de herintroductie van Broodje Jantje. Zijn bedrijf is door de organisatie van de jaarlijkse Muzenconcerten in het Reeshofpark gevraagd voor de verzorging van een warme snack. Hoewel ze elkaar niet kennen, benadert Verbunt het echtpaar en van het een komt het ander. ‘Patrick en zijn bedrijf waren echt Tilburgs en dat was voor ons een goede reden met elkaar in zee te gaan’, verklaren Jan en Mieke.

De belangstelling is overweldigend. ‘Mensen stonden in de rij’, aldus Mieke. ‘Toen pas realiseerden we ons hoe populair het broodje was en wat we in al die jaren teweeg hadden gebracht.’ Ook de daaropvolgende Tilburgse Kermis mag een succes worden genoemd. Brienissen: ‘In tien dagen hebben we duizenden broodjes verkocht.’

hamburger broodje jantje

Briene Brienissen van Bonheur Horeca Groep, sinds 2010 eigenaar van Broodje Jantje. Foto: Peter Roek

Terug met kinderen

In 2008 wordt Bonheur Horeca Groep eigenaar en twee jaar later opent op het Pieter Vreedeplein in het centrum van de stad Broodje Jantje. ‘Volwassenen die in hun jeugdjaren genoten van dé studentenhap van Tilburg, komen nu terug met hun kinderen’, aldus Brienissen. ‘De oudere generatie bestelt nog altijd een Broodje Jantje. Als we dan vragen welke variant, dan wordt er wat verontwaardigd gekeken. Voor hen is er maar één. De Jantje Rood.’

Broodje Jantje blijft lokaal fenomeen

Bonheur Horeca Groep laat in 2015 tijdens de viering van het 50-jarig bestaan van Broodje Jantje weten bezig te zijn met een landelijke uitrol. Die ambitie is inmiddels van de baan. ‘Buiten Tilburg en directe omgeving wordt het bijzondere karakter van Broodje Jantje onvoldoende herkend’, verklaart Brienissen. ‘Daarom hebben we ervoor gekozen een klein aantal door ons geselecteerde cafetaria’s in en om de stad ze wel te laten verkopen. Zij kopen bij ons de broodjes, de hamburgers en de saus in. Bovendien hebben we inmiddels een eigen foodtruck.’

Automatiek in ere hersteld

Jan de Kort is inmiddels ambassadeur en heeft sinds de restyling van drie jaar geleden een prominente plek in het interieur van de zaak. Brienissen: ‘Die link hebben we heel bewust gelegd. We hebben ook de automatiek in ere hersteld. We bakken de burgers zelf voor en slaan ze daarna plat, zodat ze vetter worden als ze teruggaan in de frituur.’ Over het geheim achter het broodje wil hij slechts kwijt dat een van de ingrediënten het zoetje is dat ook wordt gebruikt voor het maken van worstenbroodjes.

De trend van verantwoord snacken gaat voorlopig aan de zaak voorbij. ‘Voor ons is het belangrijk dat we werken met de kwalitatief beste producten, en dat doen we’, zegt Brienissen. ‘Op onze broodjes geen sla. De hamburger gaat nog steeds in het vet, want ook dat is wat Broodje Jantje een Broodje Jantje maakt.’


Foto's

Reageer op dit artikel