artikel

Zo gaan deze cafetaria’s om met personeelstekort

Personeel 664

Zo gaan deze cafetaria’s om met personeelstekort
Claudia Steenbakkers (aan de kassa) en Marijn Tilburgs (achterin) van cafetaria ’t Stamhuijs in Schijndel. Met medewerkers Jennifer van Asveldt (rechts) en Simone van Uden (links). Foto: Studio38c

Het vinden én houden van personeel is momenteel met stip het grootste probleem voor de cafetariabranche. De gevolgen zijn groot: het personeelstekort dwingt ondernemers hun openingstijden in te perken, niet meer te bezorgen of zelf een tandje bij te schakelen. Een eenduidige oplossing lijkt niet voorhanden. ‘Op veel punten is actie vereist.’

Het precieze aantal vacatures in de fastservicesector is niet bekend. Maar dat het er veel zijn, staat buiten kijf. Uit CBS-cijfers blijkt dat er in het tweede kwartaal van 2018 ruim 21.000 ‘horeca-vacatures’ waren; 8000 meer dan in 2007. ‘In het derde kwartaal is dit aantal weliswaar gedaald met 1000, maar desondanks is er nog steeds veel personeelstekort. En dat geldt ook voor fastservice’, zegt Bernadet Naber, woordvoerder van Koninklijke Horeca Nederland.

Meer flexibiliteit

Rob Doorn onderschrijft dit: het personeelstekort is volgens de formulemanager van Plaza en Big Snack het nummer 1-probleem voor cafetariahouders. ‘Vooral het werven van jongeren, die toch cruciaal zijn voor onze branche, is enorm moeilijk. Het invullen van vacatures wordt steeds lastiger. Cafetaria’s ondervinden vooral concurrentie van de Albert Heijn’s en Jumbo’s van deze wereld. Met name omdat die meer flexibiliteit kunnen bieden. De jeugd van vandaag wil vaak niet meer 8 uur achter elkaar werken, een paar uurtjes is genoeg. En het moet allemaal passen in hun schema van uitgaan, hobby’s et cetera. Daarvoor biedt de retail meer mogelijkheden.’

Alle regio’s

Volgens Frans van Rooij, directeur van vakvereniging ProFri, speelt het probleem inmiddels bij cafetaria’s door het hele land. ‘Het begon zo’n twee jaar geleden in de grote steden, waar het aanbod aan banen groter is dan op het platteland. Maar inmiddels hebben cafetariahouders in alle regio’s van het land moeite met het vinden van voldoende mensen.’

Nijpend

De impact van het personeelstekort is groot; Van Rooij noemt de situatie ‘nijpend’. ‘Er zijn legio voorbeelden van ondernemers die ’s avonds eerder dichtgaan omdat ze hun personele bezetting niet rondkrijgen. Of die op piekmomenten de stekker uit de bezorg- app trekken. Daarnaast proberen ze hun zaak draaiende te houden door zelf meer uren te maken; veel ondernemers lopen op hun tenen.’

Aanpassing

Doorn kent deze voorbeelden ook. ‘Ondernemers geven aan dat het probleem niet is om voldoende handel te krijgen, maar vooral om het te kunnen handlen.’ Dat erkent ook Marijn Tilburgs van cafetaria ’t Stamhuijs in Schijndel. Hij paste zijn bedrijfsvoering op diverse punten aan om, ondanks het feit dat hij te weinig mensen heeft, toch alles gedraaid te krijgen. De ondernemer heeft 25 medewerkers, waarvan het merendeel flexkrachten.

Cafetaria ’t Stamhuijs. Foto: Studio38c.

Bezorging

‘Ik zou er nog graag twee mensen bij willen hebben in de afwas. Ook kan ik nog extra mankracht gebruiken voor de bezorging. Maar er is gewoon niemand te vinden’, zegt Tilburgs. ‘Ik los dit nu op door medewerkers te vragen of ze extra uren willen draaien in de bezorging. Daarnaast proberen we bezorgen te ‘ontmoedigen’: in de bestelmodule is een melding opgenomen dat mensen bij afhaal binnen 10 minuten hun bestelling hebben, en dat bezorgen een half uur duurt.’

Personeelstekort? Zo maak je jouw zaak aantrekkelijk voor jonge medewerkers

Personeelstekort? Zo maak je jouw zaak aantrekkelijk voor jonge medewerkers

Sinds enige tijd neemt ’t Stamhuijs ook geen telefonische bestellingen meer aan. ‘Dat scheelt ons twee mensen in de spits op zondag. Je moet in deze tijd creatief zijn als ondernemer: als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan.’

Moeilijke keuze

Ook voor Willem van der Weerd van Snacksalon Het Middelpunt in Wezep is het roeien met de riemen die hij heeft. De ondernemer heeft op dit moment acht vaste medewerkers en zou er drie bij kunnen gebruiken. Ook zoekt hij nog acht extra parttimers, bij voorkeur jongeren. ‘Die zijn helemaal moeilijk te vinden, ook omdat wij in een dorp zitten. Aangezien de 16- en 17-jarigen allemaal gaan studeren in de stad, richten we ons sinds enige tijd op de 15-jarigen. Dat begint langzaam maar zeker te lopen.’

Willem van de Weerd van Het Middelpunt wil meer aandacht besteden aan scholing van medewerkers. Foto: Koos Groenewold.

Uitzendkrachten

Vooral in de vakantieperiode was het voor Van der Weerd een hele toer om zijn bezetting rond te krijgen. Hij liet onder meer uitzendkrachten invliegen. ‘Maar dat is niet ideaal. Je krijgt veel verschillende mensen, van verschillende niveaus. Daarbij is het behoorlijk aan de prijs. Tijdens mijn eigen vakantie heb ik de zaak daarom – voor het eerst in jaren – een week gesloten. Ik had het qua bezetting misschien nét kunnen redden, maar dan zou alles dusdanig op scherp staan dat er absoluut niemand ziek mocht worden. Dan ga je niet met een gerust gevoel weg, daarnaast is dat verre van prettig voor de medewerkers. Desondanks was het geen makkelijke keuze; je wilt er immers altijd zijn voor je klanten.’

Om zijn klanten optimaal te kunnen blijven bedienen, maakt de ondernemer zelf ook meer uren dan hij eigenlijk zou willen. ‘Ik werk zeven dagen per week, maar ben inmiddels op een leeftijd dat ik meer zou willen gaan genieten van het leven. Dat is er voorlopig echter niet bij.’


Personeelstekort? 3 tips om je zaak draaiende te houden

1. Bezorg niet op drukke momenten en communiceer dit duidelijk richting klanten. Neem tijdens het spitsuur ook niet de telefoon op, en spreek een boodschap in waarin je mensen verzoekt om naar je zaak te komen.

2. Neem bedrijfsprocessen kritisch onder de loep: kijk wat makkelijker en efficiënter kan.

3. Zorg voor een behapbaar en werkbaar assortiment. Een breed assortiment brengt extra drukte met zich mee, en vergt daarom extra handjes. Ook is dit niet relaxed voor je personeel.


Meerdere aandachtspunten

De cruciale vraag is natuurlijk waar de oplossing ligt voor het geschetste probleem, hoe de snackbranche haar personeelsbestand weer op peil krijgt. Een eenduidige oplossing lijkt niet voorhanden. ‘Er zijn veel aspecten waaraan gewerkt moet worden’, benadrukt Van Rooij. ‘Heel belangrijk is dat de arbeidsvoorwaarden in de sector beter worden. Het feit dat we lange tijd geen cao hadden en nu een minimum-cao, is niet goed voor de beeldvorming; mensen staan niet meer te trappelen om aan de slag te gaan in een cafetaria. Er zijn al ondernemers die meer betalen dan de cao, maar op heel veel plekken moeten de salarissen omhoog. Dat moeten de rendementen echter wel toelaten; iets wat in de horeca lang niet altijd het geval is.’

21 tips voor het vinden en behouden van personeel

21 tips voor het vinden en behouden van personeel

Klantbeleving

De ProFri-directeur denkt dat het beter opleiden van medewerkers en het verbeteren van de klantbenadering hierin een sleutelrol kan vervullen. ‘Wanneer de klantbeleving vanaf het eerste moment goed is, kan dat veel opleveren. Net zoals wanneer medewerkers meer focussen op bijverkoop. En als je rendement omhoog gaat, kun je je mensen ook meer bieden. Daardoor doen ze hun werk met meer plezier, wat afstraalt op de klanten.’

Werksfeer

Rob Doorn is van mening dat de werksfeer belangrijker is dan zaken als salaris en arbeidsvoorwaarden. ‘Natuurlijk, dat speelt ook een rol. Maar ook in deze tijd zijn er nog cafetaria’s waar potentiële medewerkers in de rij staan. In de praktijk gaat het dan vaak om ondernemers die zelf meewerken, hun medewerkers complimenteren en verantwoordelijkheden geven én leuke dingen doen met hun personeel. En die tijdens zo’n uitje niet op een euro kijken. Op deze manier creëer je een fijne werksfeer en een ‘wij-gevoel’. Dat blijkt in de praktijk vaak doorslaggevend.’

KHN sluit zich hierbij aan. Volgens de brancheorganisatie is het vooral belangrijk dat ondernemers met hun medewerkers in gesprek gaan over wat ze willen. ‘Probeer te luisteren naar deze wensen en investeer in het opleiden, coachen en inspireren van je mensen’, benadrukt Naber.

Snacksalon Het MIddelpunt. Foto: Koos Groenewold.

Eyeopener

Tilburgs en Van der Weerd hebben hun ‘actieplan’ inmiddels klaar. Van der Weerd wil vooral meer aandacht gaan besteden aan scholing van zijn medewerkers en vaker leuke dingen doen met zijn team. ‘Een fijne werksfeer is naar mijn mening het belangrijkst. Maar ook een goede beloning is essentieel. Eigenlijk zou in onze cao een beloningssysteem moeten worden opgenomen, voor medewerkers die goed presteren. Bijvoorbeeld in de vorm van een dertiende maand. Gebeurt dat niet, dan ga ik hier zelf mee aan de slag.’

Ambassadeurs

Tilburgs hoopt dat het belonen van medewerkers die een nieuw personeelslid aandragen iets zal opleveren. Tot nu plaatste hij zijn vacatures meestal alleen op zijn website en op Facebook. ‘Maar in feite zijn onze eigen mensen onze beste ambassadeurs. Ook merken we dat medewerkers het fijn vinden om waardering te krijgen. Daar willen we nog meer aandacht aan gaan besteden. Bijvoorbeeld door tijd te maken voor een praatje en regelmatig iets leuks te organiseren voor onze mensen. Dat, en een goede werksfeer, is belangrijker dan een goed salaris. Mensen die alleen voor het geld gaan, kun je toch niet houden.’

De Brabantse ondernemer ziet in de krapte op de arbeidsmarkt ook iets positiefs. ‘Het maakt je creatiever en bewuster van hoe je met je medewerkers omgaat. In dat opzicht is deze situatie best een eye-opener. Ook wordt je gedwongen om bedrijfsprocessen kritisch onder de loep te nemen. Dat brengt je uiteindelijk verder als ondernemer.’

 

Reageer op dit artikel