artikel

Bakwand onder de loep: de voor- en nadelen van hoog rendement

Apparatuur 600

Bij de aanschaf van een bakwand met een gasaansluiting sta je als ondernemer voor de vraag: ‘Kies ik voor HR of conventioneel?’ Wat zijn eigenlijk de verschillen? HR is populair, maar niet iedereen blijkt een fan. ‘Een bakwand met hoog rendement heeft niet alleen maar voordelen.’

Bakwand onder de loep: de voor- en nadelen van hoog rendement
De Kiremko HR van Qbtec bij Snackpalace Zuid in Veenendaal

Een conventionele bakwand is slecht voor het milieu, en een bakwand met hoog rendement is uiteindelijk goedkoper. Is dat wel echt zo? We duiken in de wereld van gasbakwanden met twee fabrikanten en twee ondernemers.

Een gasbakwand met het label HR betekent dat de frituurketel een rendement van minimaal 83 procent moet hebben. Dat betekent dat 83 procent van het gas dat in de bakwand gaat, moet worden omgezet in warmte in de olie. Bakwanden mogen minimaal een rendement hebben van 53 procent, maar het label hoog rendement wordt pas uitgegeven bij 83 procent.

‘De hoogte van het rendement wordt bepaald via een waterzijdige meting’, vervolgt Muis. ‘De ketel wordt gevuld met een afgewogen hoeveelheid water, waarna de brander wordt aangezet. Het water wordt een bepaalde tijd gekookt en vervolgens wordt het water weer gewogen. Op die manier wordt er gemeten hoeveel water is verdampt. Door een berekening te maken met deze gegevens (de hoeveelheid gas en de hoeveelheid verdampt water) wordt het rendement berekend.’

Nieuwe bakwand? Zo pakt De Huut dat aan

Nieuwe bakwand? Zo pakt De Huut dat aan

Fiscaal voordeel

Het grootste nadeel van een HR-bakwand is de prijs: hij is duurder. Dat komt voort uit het feit dat de techniek veel complexer is én een bakwand met hoog rendement bevat veel meer elektronica. Muis: ‘De onderdelen zijn veel duurder, maar zijn ook niet te vergelijken met een conventionele verbranding.’

Een bakwand met hoog rendement heeft volgens Muis een hoge capaciteit en een laag gasverbruik. ‘De uitstoot van de HR-ketels is veel lager en dat is beter voor het milieu. Als een HR-bakwand naast het rendement, ook voldoet aan de uitstooteisen (Low noX) kan deze onder de Energie Investeringsaftrek (EIA) vallen, wat een fiscaal voordeel inhoudt. Het fiscale voordeel is uiteraard geen reden om een HR-frituurinstallatie aan te schaffen, maar wel leuk meegenomen.’

bakwand

De Pitco-bakwand van F1rstcool.

Power

Rocco Ladage, directeur van Bram Ladage, werkt al bijna twintig jaar met HR-bakwanden. ‘De vraag is hoelang nog, want we moeten allemaal uiteindelijk van het gas af’, trapt hij af. ‘Maar het is voor ons wel altijd een bewuste keuze geweest vanwege het financiële voordeel. De fiscale aftrekregelingen zijn een sterke motivator geweest.’

Daarnaast is Ladage positief over de kracht van de friteuses met hoog rendement. ‘Ze hebben veel power, waardoor we grotere hoeveelheden tegelijk kunnen bakken. De hitte die er is, gaat het eten in. De lucht die wordt afgevoerd naar buiten is ongeveer 30°C, waardoor er veel minder brandgevaar is in de kanalen.’

Over de nadelen moet hij wat langer nadenken. ‘Ze zijn misschien iets storingsgevoeliger, maar over het algemeen werken ze altijd goed. Ik zou niet weten waarom je geen HR-bakwand koopt, zeker zolang de subsidieregeling nog geldt.’

In 11 stappen naar de ideale bakwand

In 11 stappen naar de ideale bakwand

Volgens Muis kunnen er verschillende redenen zijn waardoor hoog rendement niet past bij een ondernemer. ‘Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met de gewenste capaciteit. Als deze niet hoog is, weegt de grotere investering niet altijd op tegen de meerkosten. Heel veel ondernemers in de ambulante handel, zoals visondernemers op de markt, kiezen voor conventioneel en een eenvoudige besturing.’

Volgens de salesmanager van Qbtec bak je met een conventionele oven minder product in langere tijd met meer gas. ‘Bovendien komen er meer rookgassen in het milieu en geniet je geen fiscaal voordeel.’

Rendement en gasverbruik

Een belangrijk aspect van de bakwand is natuurlijk het rendement. Uiteindelijk zijn rendement en gasverbruik met elkaar verbonden, omdat rendement alles zegt over de hoeveelheid gas die wordt omgezet in warmte die het product ingaat of via de afzuiging naar buiten wordt geleid.

Op het typeplaatje van de bakwand staat altijd het opgenomen vermogen uit het gasnet. Hierop wordt het rendement niet vermeld. Een friteuse van 40kW aansluitwaarde met 65 procent rendement kán minder capaciteit hebben dan een friteuse van 30kW met 90 procent rendement.

Dat is één kant van het verhaal. Volgens Victor Lendering, eigenaar van A3 Interieurbouw en F1rstcool, is er ook een andere kant. ‘Het rendement van een bakwand wordt berekend op een moment dat er niet wordt gebakken. Voor de test moet de bakwand zijn temperatuur behouden en dan verbruikt hij niet veel energie’, legt hij uit.

‘Een bakwand met een rendement van 98 procent slaat minder vaak aan, omdat hij de warmte goed kan behouden. Een conventionele oven met een rendement van 70 procent slaat logischerwijs vaker aan. Wat er vaak niet bij wordt verteld, is dat de HR-bakwand een aansluitwaarde van 33kW heeft en de conventionele bakwand 24kW. Dat is best een groot verschil. Bij volop bakken verbruikt een bakwand met hoog rendement dus veel meer kW. Op het moment dat er niet wordt gebakken, is het verschil tussen HR en conventioneel nihil.’

Een bakwand met een hoog rendement is dus niet per se goed voor het milieu? ‘Precies. Ze verbruiken veel meer gas als ze gaan bakken. En het is helemaal krom dat je er zelfs subsidie voor kan krijgen, terwijl je Groningen bij wijze van spreken om zeep helpt.’


Gas of elektriciteit

De meeste bakwanden werken op gas, want aardgas is vele malen goedkoper dan elektriciteit. De vraag is echter hoe lang het stoken op gas nog mogelijk is: het landelijke beleid is dat het aardgas in 2050 uit alle huishoudens is verdwenen. In Utrecht worden zelfs geen nieuwe woningen meer gebouwd met een gasaansluiting. Steeds meer regionale en lokale overheden kijken naar de mogelijkheden om het gasverbruik terug te dringen. Hoe dit zich gaat ontwikkelen richting het bedrijfsleven, is nog onbekend.


Onderhoudskosten

Lendering stoort zich duidelijk aan de eenzijdige berichtgeving over het label hoog rendement. ‘Een bakwand met hoog rendement heeft niet alleen maar voordelen. Door het stempel HR op je bakwand denk je al snel een goede koop te hebben gedaan, maar de kosten voor onderhoud zijn vele malen hoger. Het kan zijn dat er een grotere gasaansluiting nodig is voor de nieuwe HR-bakwand; dat zorgt voor hogere kosten bij de leverancier van het gas. De HR-bakwand verbruikt vervolgens ook nog eens meer gas en daarbovenop ook veel meer vet.’

Koude zone

Lendering kent ondernemers met een HR-bakwand die iedere twee dagen het vet moeten verversen. ‘Dat komt omdat die bakwanden geen koude zone hebben. Je kan het vet niet filteren, alleen zeven. Los gezien van het merk, kunnen ondernemers met bakwanden met een lager rendement soms wel tot twee weken in hetzelfde vet bakken. Dat ligt aan het filtersysteem.’

De 7 meest gestelde vragen over frituurvet

De 7 meest gestelde vragen over frituurvet

Filteren op hoge temperatuur

In tegenstelling tot HR-bakwanden kan een filtersysteem van een conventionele bakwand filteren op hoge temperatuur, zegt Lendering. ‘Dat maakt simpelweg dat je vaker filtert en op die manier continu bezig blijft met de kwaliteit van het vet en daarmee de kwaliteit van je product. Er zijn ondernemers die tien keer per dag filteren, omdat het toch maar een paar minuten duurt. Niet voor niets bakken grote ketens zoals McDonald’s en KFC met conventionele ketels. Die hebben hun rekenwerk goed gedaan.’

Martin van de Wei van kipfastfoodbedrijf Barnies in Barneveld heeft vijf jaar geleden een conventionele bakwand met vier ketels aangeschaft. Zijn motivatie? ‘De bakwand moet het doen zoals ik het wil. Als ik een drukke spits heb, moet ‘ie ook de capaciteit leveren op het moment dat ik het wil. Hiervoor had ik een bakwand met hoog rendement, maar die kon het niet aan.’

Sinds de nieuwe bakwand is geïnstalleerd, is Barnies flink gegroeid. ‘Ik ben twee keer zo groot geworden en ik heb het twee keer zo druk, maar mijn olieverbruik is hetzelfde gebleven. De olie verbrandt niet in deze bakwand. Als het goed gaat met de olie, krijg je ook een mooi product en dat wordt gewaardeerd door de gasten.’

bakwand

De Perfecta HR van Qbtec bij De Brabantse Hap in Waalwijk.

Investeren in HR

Ondanks dat het eigenlijk geen motivatie zou mogen zijn, stimuleert de Energie Investeringsaftrek (EIA) van de rijksoverheid ondernemers om wel te investeren in een HR-bakwand. Deze fiscale aftrekregeling houdt in dat je naast de afschrijving van deze investering, een extra bedrag mag aftrekken van de winst.

Lendering vindt dat een ondernemer goed moet kijken naar wat die regeling uiteindelijk oplevert. ‘Bij een investering van €50.000 is het netto voordeel uiteindelijk rond de 10 procent van het geïnvesteerde bedrag. Weeg dat maar af tegen de hogere kosten van je gas- en vetverbruik en het onderhoud. Een echte ondernemer kijkt verder dan zijn neus lang is.’

Gasprijs

De kans is groot dat de gasprijs de komende jaren gaat stijgen. Zo’n externe politieke en economische ontwikkeling heeft een grote invloed op je bedrijf en moet zeker worden meegenomen in de keuze voor een bakwand op gas of elektriciteit. In gebruik zijn ketels op gas goedkoper, maar qua onderhoud is een elektrische bakwand voordeliger.

Op sommige locaties is geen gas beschikbaar of mag het niet worden aangelegd. Dan is de keuze er niet. Met een energiemanagementsysteem is het verbruik van elektriciteit te controleren. Neem deze opties en overwegingen mee in het gesprek met de leverancier.

 

Reageer op dit artikel